Korzystając z naszej strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies, w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania naszego serwisu. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy, kliknij tutaj

Kodeks drogowy | Ustawa prawo o ruchu drogowym
Kontakt | Mapa strony
godło polski

Kodeks drogowy

Prawo o ruchu drogowym
Portal informacyjny
A A A

Kodeks drogowy

Ustawa prawo o ruchu drogowym
Stan prawny: listopad 2018r.

RUCH DROGOWY

Rozdział 5 - Ruch pojazdów

Oddział 5 - Wymijanie, omijanie i cofanie

Art. 23.

1. Kierujący pojazdem jest obowiązany:

2. Zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej.

Większe okno
Gość
2016-04-17 18:23:05
Odpowiedzi: 1
Witam, chciałem zapytać czy dozwolony jest manewr omijania rowerem pojazdów czekających na zielone światło przed skrzyżowaniem, omijanie w celu zatrzymania się przed samymi światłami.
Odpowiedzi (1):
Gość
2016-05-11 11:03:44
odnoście wjeżdżania rowerem przed samochody czekające na zielone, tak można, gdyby nie można było nie byłby śluz rowerowych, czyż nie?
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-04-20 07:56:19
Odpowiedzi: 0
Witam.Prosze o porade w sprawie sprawcy koljizji.Do kolizji doszlo na parkingu przy aptekach i gabinetach lekarskich maly parking, sprawca podjechal do przodu i sie zatrzymal,stal wygladalo na to ze czeka ze ktos wyjedzie i zwolni miejsce,upewniajac sie ze z prawej nic nie nadjezdza z lewj stoi jest mozliwosc wycofania i zwolnienia miejsca , w momencie wycofywownia sprawca postanowil wycofac sie ztego parkingu cofajac do tylu z dosc duza szybkoscia nie patrzac czy cos nadjezdza czy ewentualnie wyjezdza i udezyl w moj samochod ,uszkodzenie duze,pytanie skoro stal czy mialam wysiasc i zapytac co zamieza ,jechac do przodu,stac czy cofac.Policja uznala ze to moja wina,sprawa trafi do sadu
Gość
2016-05-12 22:18:08
Odpowiedzi: 0
czy mogę przekroczyć ciągłą linię w celu ominięcia przeszkody
Gość
2016-05-12 22:18:08
Odpowiedzi: 1
czy mogę przekroczyć ciągłą linię w celu ominięcia przeszkody
Odpowiedzi (1):
Gość1
2016-05-15 19:03:04
Jakiej przeszkody?
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-05-15 20:57:54
Odpowiedzi: 0
czy mogę przekroczyć ciągłą linie w celu ominięcia przeszkody np.stojący pojazd lub dziura w jezdni ?
BoCiAdi
2016-05-26 22:28:27
Odpowiedzi: 0
Kto zawinił? Jadąc drogą gruntową chciałem cofnąć w zjazd po lewej. Jadący za mną pojazd postanowił mnie wyprzedzić z prawej strony po trawie (miałem włączony lewy kierunek i światła cofania) upewnilem się że mam miejsce itd. Jednak kierujący drugim pojazdem przez swój manewr całkowicie schował się w moim mmartwym punkcie. Co o tym sądzicie?
Gość
2016-08-20 23:28:38
Odpowiedzi: 1
W mieście trwa przebudowa dróg, niektóre są zamknięte. Przeszedłem przez ulicę, którą nie jechały samochody, nawet nie było ich widać. Nie utrudniłem ruchu ani nie spowodowałem zagrożenia bezpieczeństwa. Policja nałożyła mandat 50 zł za przejście, z art. 90. Uważam, że nie naruszyłem kodeksu drogowego, tym bardziej art.90. Przejścia na skrzyżowaniach były dość daleko. Mam problemy z chodzeniem (bóle nóg, kręgosłup(lat 74). Czy mam rację?
Odpowiedzi (1):
Gość
2016-09-03 10:51:56
Moim zdaniem jeśli do przejścia dla pieszych jest więcej niż 100 m przejście z zachowaniem ostrożności jest dozwolone
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-09-05 22:33:42
Odpowiedzi: 2
Witam dziś mialo miejsce takie zdarzenie. Podjechałam pod szkołę aby wysadzić dziecko.Gdy już bezpiecznie poszło do szkoły, chciałam wyjechać na ulicę i zaczęłam cofać, upewniwszy się czy za mną nie stoi żadne auto.usłaszałam nagle huk i okazało się ze uderzyłam w auto (prawy dolny zderzak) które wjeżdzało na parking( ścinając zakręt)i w tym momencie było ustawione równolegle do mnie). zaznaczę że auto wjeżdzało na parking pasem lewym gdzie z naprzeciwka jechalo inne auto. Z całej tej sytuacji spialiśmy oświadczenie gdzie przyjęłam winę jako swoją. Rozważam jednak tę sytuację i zastanawiam się czy aby tak było.czy nie powinnam jednak zgłosić zdarzenia na policję.Przecież chyba kierowca auta wjeżdżającego na parking powinien zatrzymać się za mną i zaczekać(wtedy bym go widziała)aż z parkingu wyjadą auta już jadące w danym momencie. Dodam,że wtedy padał deszcz i widoczność była ograniczona.Szody są niewielkie w obu autach.Proszę o odpowiedź bo nie wiem co robić.
Odpowiedzi (2):
Gość
2016-09-18 06:23:19
Poszukaj takiej szkoly gdzie nie ma wjazdu na teren szkoly albo szkoly blizej domu dla bezpieczenstwa dzieci. Pod supermarketem czesto widac jak ludzie czesto szukaja parkingu przy progu wejsciowym
Gość1
2016-10-02 18:33:28
Moim zdaniem odpowiedzialność spada na cofającego czyli osoby wykonującą manewr
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-10-17 15:07:13
Odpowiedzi: 4
Czy cofając ciągnikiem muszę obserwować tor jazdy przez prawe ramię
Odpowiedzi (4):
Gość
2016-10-19 18:46:04
A gdzie jest przepis nakazujący obserwację toru jazdy przez prawe ramię? Tak czasem uczą (zależy od szkoły), mogą to być jakieś pozostałości po starych przepisach - nie wiem, ale obecnie nie ma takiego przepisu, można cofać na lusterka, patrząc przez kamerkę, czujniki lub cokolwiek - nie jest to uściślone, byle "zachować szczególną ostrożność i upewnić się o braku przeszkód" ;)
Gość1
2016-11-01 17:24:36
Moim zdaniem można cofać wspomagając się patrząc w lusterka i przez prawe ramie na przemian ponieważ jest lepsza ocena odległości i nie każdy posiada czujniki czy kamerki a czasem lusterka same nie wystarczą i należy pamiętać o przepisach i o zdrowym rozsądku
Gość
2016-11-04 10:34:48
to zależy,jakim autem się poruszamy.Cofając pojazdem bez szyby z tyłu chyba nie wiele zobaczymy przez ramię .
Gość1
2016-11-09 18:55:39
Ja myślę o pojeżdzie który ma tylną szybę patrząc w lusterka i przez prawe ramię wiadomo jak nie ma tylnej szyby to zostają lusterka i pomoc innych
Dodaj odpowiedź
Gość
2016-12-21 07:48:41
Odpowiedzi: 2
Czy można cofać z drogi podporządkowanej na drogę główną bez pomocy osoby trzeciej, która by pomagała w czasie manewru?
Odpowiedzi (2):
Gość1
2016-12-29 19:41:56
Tak można przepis nie zabrania cofania na skrzyżowaniu ale należy ustąpić pierwszeństwa innym pojazdom lub uczestnikom ruchu zachowując szczególną ostrożność sprawdzić czy wykonywany manewr nie utrudni lub spowoduje zagrożenia w ruchu oraz upewnić się czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda zabrania się cofania autostradzie ekspresowej drodze w tunelu na moście i wiaduktu
Gość1
2016-12-29 19:41:56
Tak można przepis nie zabrania cofania na skrzyżowaniu ale należy ustąpić pierwszeństwa innym pojazdom lub uczestnikom ruchu zachowując szczególną ostrożność sprawdzić czy wykonywany manewr nie utrudni lub spowoduje zagrożenia w ruchu oraz upewnić się czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda zabrania się cofania autostradzie ekspresowej drodze w tunelu na moście i wiaduktu
Dodaj odpowiedź
yurek
2017-01-05 18:38:39
Odpowiedzi: 2
wymijanie na wąskich odcinkach dróg w górach, kto ma pierwszeństwo przejazdu: zjeżdżający czy podjeżdżający pod wzniesienie. /widoczność dla obojga jest ta sama/
Odpowiedzi (2):
Gość1
2017-01-11 19:42:07
Wymijanie jest manewrem na ogół bezpieczne jeśli będziemy zachowywać bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu w razie potrzeby zjedziemy na prawą stronę i się zatrzymamy lub zwolnimy jeśli na drodze panują złe warunki atmosferyczne droga jest wąska występuje brak pobocza lub jest ono miękkie lub grząskie w tedy przy tym manewrze z samochodem ciężarowym lub autobusem obowiązkowo należy zwolnić zjechać na bok lub zatrzymać się a w nocy pamiętać o zmianie świateł na światła mijania a na wąskich odcinkach gdzie są ustawione znaki które regulują pierwszeństwo do nich się stosujemy ja uważam że lepiej jest zatrzymać się temu co zjeżdża z góry o ile będzie chciał niż temu co pod nią podjeżdża np.zima osobowy zjeżdża z góry a pod nią podjeżdża ciężarowy to lepiej jest zatrzymać się osobówce niż ciężarowemu kierowca także powinien szczególnie uważać podczas wymijania w miejscach o złej widoczności np.zakręty u wierzchołka wzniesienia czy w warunkach trudnych np,mgła
Gość1
2017-01-11 19:42:07
Wymijanie jest manewrem na ogół bezpieczne jeśli będziemy zachowywać bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu w razie potrzeby zjedziemy na prawą stronę i się zatrzymamy lub zwolnimy jeśli na drodze panują złe warunki atmosferyczne droga jest wąska występuje brak pobocza lub jest ono miękkie lub grząskie w tedy przy tym manewrze z samochodem ciężarowym lub autobusem obowiązkowo należy zwolnić zjechać na bok lub zatrzymać się a w nocy pamiętać o zmianie świateł na światła mijania a na wąskich odcinkach gdzie są ustawione znaki które regulują pierwszeństwo do nich się stosujemy ja uważam że lepiej jest zatrzymać się temu co zjeżdża z góry o ile będzie chciał niż temu co pod nią podjeżdża np.zima osobowy zjeżdża z góry a pod nią podjeżdża ciężarowy to lepiej jest zatrzymać się osobówce niż ciężarowemu kierowca także powinien szczególnie uważać podczas wymijania w miejscach o złej widoczności np.zakręty u wierzchołka wzniesienia czy w warunkach trudnych np,mgła
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-02-10 23:01:37
Odpowiedzi: 1
auto wyjezdzajace z miejsca parkingowego zostaje uderzone w drzwi kierowcy przez auto które wykonuje manewr cofania z duza predkoscia auto uderzone jest ustawione przodem do kierunku jazdy kto ponosi wine
Odpowiedzi (1):
Gość
2017-09-17 16:20:20
Macie ludzie fantazję! Raczej winnym jest włączający się do ruchu, a nie cofający . . .
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-05-28 16:59:54
Odpowiedzi: 2
Mam pytanie jaki jest bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu. Przedstawię przebieg sytuacji:jadąc rowerem omijałem pojazd samochodowy stojący na wydzielonym do tego celu pasie do parkowania po prawej stronie jezdni (jechałem w tym samym kierunku co zatrzymany pojazd), w trakcie omijania kierowca parkującego pojazdu otworzył drzwi kierowcy (po pomiarach krawędź boczna drzwi była około 15 cm poza obrysem parkowania wyznaczonym na jezdni) , otwarcie drzwi spowodowało uderzenie przeze mnie zewnętrzną kostką prawej dłoni i upadek z roweru powodujący stłuczenia zewnętrzne i wewnętrzne. Proszę o interpretację zaistniałego zdarzenia.
Odpowiedzi (2):
Gość
2017-06-06 18:07:30
Bezpieczna odległość to taka która pozwala uniknąć nagłych przypadków, wyjeżdżające auta, wybiegający piesi, otwieranie drzwi... Przy czym pamiętamy że obowiązuje ruch prawostronny (co nie przeszkadza jechać środkiem pasa). Kierowca jest zobowiązany do upewnienia się czy może opuścić pojazd nie powodując niebezpiecznej sytuacji. Art. 45. 1. pkt 3
Gość
2017-09-17 16:22:55
Wina kierującego - otworzył drzwi na jezdnię. Masz prawo i obowiązek jechać przy prawej - przecież nie jechałeś po linii?!
Dodaj odpowiedź
Marcin
2017-06-14 17:31:46
Odpowiedzi: 1
Witam. Mam pytanie w sprawie cofania na parkingu osiedlowym.. Przejechalem okolo dwadziescia metrow tylem,gdy nagle z miejsca parkingowego wyjechal przodem pojazd.Doszlo do stluczki u mnie uszkodzenia nie wielkie natomiast w drugim pojezdzie dosc powazne .Moje pytanie,kto zawinil w tej sytuaji? Pozdrawiam Marcin
Odpowiedzi (1):
Gość
2017-09-17 16:24:05
WŁĄCZAJĄCY SIĘ DO RUCHU!
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-07-20 13:59:44
Odpowiedzi: 3
Witam mam pytanko ! Droga osiedlowa zaparkowane auta na poboczu omijam 2 auta nagle nadjeżdza gość z naprzeciwka (ja jestem w trakcie manewru wymijania pojazdu)gość zjeżdza na pobocze i mnie omija (ja się zatrzymuję)i on ociera się o mnie twierdząc że to tylko i wyłącznie moja wina ? komu policja lub sąd przyzna rację ?
Odpowiedzi (3):
www.uzywaneopony.net
2017-07-21 18:17:42
Oczywiście wina kierowcy jadącego z naprzeciwka (zakładam że tak jak w opisie wyjechał on "nagle" a nie że był widoczny z daleka).
Gość
2017-07-23 12:43:13
No właśnie że nie wyjechał "nagle" był widziany kiedy zacząłem manewr omijania pojazdów stających na poboczu?
Gość
2017-07-27 19:58:43
To może warto było ustąpić mu pierwszeństwa przejazdu? Art. 22 pkt.4 4. \\\\\\\\\\"Kierujący pojazdem, zmieniając zajmowany pas ruchu, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pojazdowi jadącemu po pasie ruchu, na który zamierza wjechać, oraz pojazdowi wjeżdżającemu na ten pas z prawej strony.\\\\\\\\\\" Ewidentnie tego zabrakło. Btw. Wymijanie to było z pojazdem jadacym z naprzeciwka.
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-08-03 07:50:02
Odpowiedzi: 1
czy w trakcie cofania sam. osobowym mam obowiązek oglądać się za siebie przez tylne okno, czy wystarczy obserwować w lusterkach wstecznych (prawe, lewe, wewnętrzne
Odpowiedzi (1):
www.uzywaneopony.net
2017-08-03 14:34:54
Takie myślenie obowiązuje tylko na egzaminie na prawo jazdy... W rzeczywistości najprościej ujmując: manewr cofania należy wykonać tak by było bezpiecznie i dobrze... nikt nie narzuca w co i kiedy się należy patrzeć. Po prostu należy zachowac szczególną ostrożność. Np. w autach z tylną kamerą możemy sie patrzeć na monitor w desce rozdzielczej. W autach w których nic nie widać przez tylnia szybę jesteśmy skazani na lusterka itd., czasem możemy poprosić kogoś by nam pomógł wycofać... ważne żeby wykonac bezpiecznie i poprawnie manewr.
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-10-10 20:31:38
Odpowiedzi: 3
Czy podczas pakowania na drodze jednokierunkowej o szerokości 6,60m, gdzie po oby dwóch stronach jezdni są zaparkowane samochody równolegle (co zwęża drogę do 4,16m), może wymijać mnie drugi samochód z lewej strony? miałam taką sytuację w czerwcu i teraz pan, który mnie wymijał podczas parkowania zgłosił wszystko do ubezpieczalni. ja nie zgodziłąm się z tym i poszłam do "ZESPOŁU RZECZOZNAWCÓW RUCHU DROGOWEGO" ,którzy powiedzieli mi, że na drodze jednokierunkowej nie można cofać i pan, który mnie mijał zrobił dobrze i to moja wina. dodam, że zasygnalizowałam swój manewr kierunkowskazem i wrzuciłam wsteczny
Odpowiedzi (3):
Gość
2017-10-11 20:40:09
Oczywiście, że może wymijać.
Mojo
2017-10-22 16:41:15
Nie może wymijać - bo to droga jednokierunkowa:) Może omijać... Na jednokierunkowej możesz cofać - ale przy tym musisz ustąpić WSZYSTKIM pierwszeństwa:)
Gość
2017-11-30 17:20:04
ale to jest temat parkingu. Skoro wyjechałem i włączyłem się tym samym do ruchu. Kiedy uznaje się auto że włączyło się do ruchu drogowego? Moim zdaniem ja wyjechałem a auto sprawcy zaczęło cofać do tyłu i uderzyło w mój samochód. Mam oświadczenie sprawcy ale sprawca wycofał się z tego że podpisał ten formularz. Mam świadka. Co ma robić?
Dodaj odpowiedź
Gość
2017-11-29 16:12:15
Odpowiedzi: 0
Miałam zaparkowane auto na parkingu przy markecie. Udzieliłam pierwszeństwo autu po czym włączyłam się do ruchu. Skręcając w prawo i będąc już połową auta na uliczce parkingowej nagle auto zaczęło cofać uderzając w prawy bok auta: uszkodzony prawy zderzak, lampa. Sporządziliśmy protokoł sprawcy - jako sprawca podpisał się osobnik wykonujący nagły manewr cofania. Czy ta sytuacja może być uznana jako moja wina? Jeśli zostanę potraktowana jako włączający się do ruchu ale przecież już się włączałem do ruchu a było to auto wykonujące nagły manewr cofania i mam oświadczenie o winie sprawcy i mam świadka Swiadków: z mojego auta i z auta sprawcy - są podpisaniu w oświadczeniu. Bardzo proszę o odpowiedź.
Add
2017-12-20 22:25:55
Odpowiedzi: 0
Miałem taką sytuację: Omijałem kolumnę pojazdów (około 10-15) zaparkowanych na ulicy po "mojej stronie" (zaparkowanych nieprzepisowo na zakręcie i skrzyżowaniu). Droga nie ma wydzielonych pasów ruchu (brak oznakowania poziomego). Rozpocząłem manewr omijania upewniwszy się, że nikt nie jedzie z naprzeciwka. W połowie manewru (za zastawionym skrzyżowaniem) ujrzałem pojazd nadjeżdżający z naprzeciwka. Pod koniec manewru (zostały mi 3 pojazdy) pojazd z naprzeciwka uniemożliwił mi ukończenie manewru (jadąc swoim pasem i widząc mnie wykonującego manewr omijania) rozpoczynając manewr... omijania?wymijania? tych zaparkowanych pojazdów. Jak to powinno wyglądać wg kodeksu?
Mrówka
2017-12-28 16:09:58
Odpowiedzi: 0
Zjeżdzałam ze skrzyżowania juz na czerwonym. Z prawej strony na skrzyżowanie wjechał pojazd już na swoim zielonym, próbując wcisnąć się przede mnie. Próbowalam go ominąć i niestety obtarłam mu zderzak z przodu a sobie zderzak nadkole i drzwi przednie lewe. Policja stskerdziła, ze moja wina, bo nie powinno mnie być na skrzyzowaniu, jeśli nie mogłam przyjechać w jednym cyklu świateł a po drugie, to ja uderzyłam w jego samochod, bo tak wyglądało z oględzin na miejs u zdarzenia. Dziś oddawalam auto do serwisu i okazało się, że mam wgniecione drzwi a nie tylko zarysowane. Z tego wynika, że to on uderzył w mój samochód. Poza gym on wjechał na skrzyzowanie w momencie, kiedy jego pas ruchu byl zajęty przez inny pojazd. Zastanawiam się, czy się nie odwołać od decyzji od przyjęcia mandatu, bo chyba sina była po obu stronach.
Mrówka
2017-12-28 16:15:10
Odpowiedzi: 1
Obtarłam mu zderzak z tyłu, nie z przodu. Zdanie policji, w momencie zdarzenia jego pojazd stał, kiedy ja go omijałam. Ale jeśli ja mam wgniecione drzwi, to chyba to on mnie uderzył kiedy wjeżdżał na skrzyzowanie. Nie pamiętam tego momentu, bo byłam wściekła, że tak po chamsku się przede mnie wciskał
Odpowiedzi (1):
Gość
2018-01-04 10:09:11
Przed wjazdem na skrzyżowanie należy upewnić się, że będzie sie miało możliwość jego opuszczenia, nie blokując przejazdu innych uczestników ruchu. Policja ma rację. Nie powinno Pana/i tam być.
Dodaj odpowiedź
Mrówka
2018-01-04 22:50:25
Odpowiedzi: 0
Zgadzam się z Panem i policjantem. Ale tego kierowcy również nie powinno być na skrzyżowaniu, bo wjeżdżając blokował możliwość opuszczenia skrzyźowania przez mój pojazd. Szkoda się stała, odczuję to przy obliczniu składki pod koniec roku.
Julita
2018-02-21 10:22:47
Odpowiedzi: 1
Osoba A wyjeżdża z parkingu z kierunkiem tyłem na ulicę główna po uprzednim sprawdzeniu czy auto B przejeżdżające obok już go minęło po tym wyjeżdża i uderza tyłem w auto B ponieważ auto B zaczęło cofac. Kto jest winien kolizji?
Odpowiedzi (1):
www.uzywaneopony.net
2018-02-21 19:47:28
Generalnie auto na ulicy głównej ma pierwszeństwo. Włączający się do ruchu ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa niezależnie od tego czy auto jedzie do przodu czy do tyłu.
Dodaj odpowiedź
Gość
2018-04-12 09:00:25
Odpowiedzi: 2
Przed rozpoczęciem manewru omijania kilkunastu samochodów zaparkowanych na prawym pasie ruchu lewy pas był wolny. Kończąc manewr z naprzeciwka najechał samochód, zwykle zatrzymuje się i przepuszcza zważywszy na sytuację. Ale nie tym razem, ten widząc, że nie nam możliwości ustąpienia mu pierwszeństwa pcha się naprzód. Nie mam możliwości wycofania się, bo za mną już inne samochody. Jak prawidłowo się zachować w takiej sytuacji?
Odpowiedzi (2):
beni
2018-06-10 07:56:15
Mylisz pojęcia.Tam nie ma lewego pasa skoro przejeżdżasz przez oś jezdni.To jest pas do ruchu w kierunku przeciwnym.Nie możesz zajeżdżać drogi jadącym z naprzeciwka.Taka sytuacja nie może mieć miejsca,bo nie wolno parkować jeśli zmuszałoby to innych do wjazdu na część drogi dla kierunku przeciwnego.W praktyce droga jest zablokowana i możesz tylko wycofać a jeśli pojedziesz do przodu to odpowiadasz za ewentualny wypadek
Gość
2018-06-10 23:00:11
Dziękuję za odpowiedź, czyli w takim razie właściwym zachowaniem byłby telefon na policję w celu ukarania kierowców blokujących pas ruchu? Przecież takich ulic w mieście jest dużo i służby nic z tym nie robią
Dodaj odpowiedź
Gość
2018-10-03 17:16:05
Odpowiedzi: 0
czy włączenie kierunkowskazu jest obowiązkiem kierowcy przy omijaniu pojazdu znajdującego się na jezdni ???
Zadaj pytanie:
(opcjonalnie, nie będzie widoczny)
APC
 

Do góry
WORD pomorskie WORD zachodniopomorskie WORD warmińsko-mazurskie WORD podlaskie WORD mazowieckie WORD kujawsko-pomorskie WORD wielkopolskie WORD lubuskie WORD lubelskie WORD łódzkie WORD dolnośląskie WORD opolskie WORD ślskie WORD świętokrzyskie WORD podkarpackie WORD małopolskie